5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
Türkiye’de kamu mali yönetiminin temel yasal çerçevesi ve uygulamaları
Kanunun Temelleri
5018 Sayılı Kanunun Amacı ve Kapsadığı Kuruluşlar
5018 Sayılı Kanun, Türkiye'de kamu mali yönetiminin temel yapısını belirleyen en önemli yasal düzenlemedir.
Kanun, mali saydamlık, hesap verebilirlik ve etkin kaynak kullanımı ilkelerini esas alarak kamu kurumlarının mali yönetim süreçlerini düzenler.
Mali Saydamlık
Kamu mali yönetiminde açıklık ve şeffaflık ilkesinin hayata geçirilmesi
Üst Yöneticiler Hesap Verme Sorumluluğu
Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve sorumluluk mekanizmaları
5018 Sayılı Kanun ile Getirilen Düzenlemeler
Modern mali yönetim anlayışını kamu sektörüne taşıyan kapsamlı düzenlemeler
Bütçe ve Harcama Yönetimi
Bütçe Süreci ve Harcama Yetkileri
5018 Sayılı Kanun, bütçe sürecini ve harcama yetkilerini detaylı bir şekilde düzenleyerek kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlar.
2-Performans Esaslı Bütçeleme
Kaynakların stratejik plan ve performans hedefleri doğrultusunda tahsis edilmesi yaklaşımı
1-Bütçe Süreci
Kamu kurumlarının gelir ve gider tahminlerinin hazırlanması, onaylanması ve uygulanması süreçleri
4-Harcama Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları
Bütçe ödeneklerini kullanma yetkisine sahip kişilerin görev ve sorumluluk alanları
3-Bütçeden Harcama Yapılması ve Harcama Süreci
Kamu harcamalarının yapılmasında izlenecek prosedürler ve kontrol mekanizmaları
Muhasebe Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları
Muhasebe yetkilileri, mali işlemlerin kaydedilmesi, raporlanması ve mali tabloların hazırlanması konularında sorumludur ve mali disiplinin sağlanmasında önemli rol oynar.
Gerçekleştirme Görevlilerinin Yetki ve Sorumlulukları
Gerçekleştirme görevlileri, harcama sürecinin kritik aktörleridir. Bu görevliler, ödeme emri belgesi düzenlemek ve mali işlemleri gerçekleştirmek üzere yetkilendirilmiş kişilerdir.
Ödenek Üstü Harcama
5018 Sayılı Kanun, ödenek üstü harcama yapılmasını kesinlikle yasaklar. Bu kurala aykırı hareket edenler hakkında yasal işlem başlatılır ve sorumlular hakkında tazminat davası açılabilir.
Kontrol ve Denetim Mekanizmaları
İç Kontrol, Denetim ve Mali Hesap Verme
Dış Denetim
Sayıştay tarafından gerçekleştirilen bağımsız dış denetim faaliyetleri ve mali tabloların doğruluğunun teyit edilmesi
İç Denetim
Kamu idarelerinin faaliyetlerinin bağımsız ve objektif bir şekilde değerlendirilmesi, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkinliğinin artırılması
İç Kontrol Süreci
Kamu idarelerinde mali yönetim ve kontrol sisteminin oluşturulması, risklerin yönetilmesi ve mali disiplinin sağlanması
Kamu Alacaklarının Takibi, Tahsili, Taksitlendirilmesi Ertelenmesi ve Silinmesi
Kamu alacaklarının etkin bir şekilde takip edilmesi, tahsil edilmesi ve gerekli durumlarda taksitlendirilmesi, ertelenmesi veya silinmesi süreçleri kanunla düzenlenmiştir.
Kesin Hesap ve Genel Uygunluk Bildirimi
Her mali yıl sonunda, kamu idarelerinin kesin hesapları hazırlanır ve Sayıştay tarafından denetlenir. Genel Uygunluk Bildirimi, merkezi yönetim bütçe kanununun uygulanmasına ilişkin Sayıştay’ın görüşünü içerir.
Belediyelerde 5018 Sayılı Kanun ve İkincil Mevzuatın Uygulanması
5018 Sayılı Kanun, mahalli idareler ve özellikle belediyeler için de geçerlidir. Belediyeler, bu kanun ve ilgili ikincil mevzuat hükümlerine uygun olarak mali yönetim süreçlerini yürütmek, bütçe hazırlamak, harcama yapmak ve denetim mekanizmalarını işletmekle yükümlüdür.