2027 Eğitim Planı İçin Yapay Zekâ Becerilerini de İçeren İhtiyaç Analizi
Yıl sonu yaklaşırken İK ve eğitim birimleri 2027 eğitim planını hazırlıyor; ancak geçen yılın katalog başlıklarını yinelemek bu kez yetmeyebilir. Çalışanların iş yapış biçimi yapay zekâ araçlarıyla değiştiği için eğitim ihtiyaç analizi de bu becerileri kapsayacak şekilde yeniden kurgulanmalı. Doğru kurulmuş bir eğitim ihtiyaç analizi, bütçenin nereye gideceğini sezgiye değil veriye dayandırır.
Eğitim ihtiyaç analizi bu yıl neden farklı yapılmalı?
Klasik analiz iş hedeflerinden başlar, rol bazında gereken yetkinlikleri belirler, mevcut düzeyle arasındaki farkı ölçer ve eğitimi bu boşluğa göre planlar. Bu çerçeve hâlâ geçerli. Değişen şey, yetkinlik listesine yapay zekâ ile çalışabilme becerilerinin de girmesi.
Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi’nin Ocak 2026 tarihli raporunda yapay zekânın denemeden yatırım ve yönetişim konusuna geçtiği, odağın pilottan katma değere ve yatırım getirisi disiplinine kaydığı vurgulanıyor. Eğitim planı da aynı disiplinle hazırlanmalı: soru artık “ne öğretildi” değil, “iş nasıl değişti” olmalı.
Analize başlamadan önce kapsamı netleştirin. Tüm kurum için tek bir analiz yapmak yerine, önce iş etkisi en yüksek birkaç rol grubundan başlamak daha yönetilebilir sonuç verir. Böylece hem veri toplama yükü hafifler hem de ilk bulgular hızla plana yansır.
Yöneticileri sürecin dışında bırakmayın. İşin gerçek ihtiyaçlarını en iyi ekip liderleri bilir; analizin çıktılarını onlarla paylaşıp onaylatmak hem doğruluğu hem de planın sahiplenilmesini artırır.
Eğitim ihtiyaç analizine eklenecek yapay zekâ becerileri
Her rol için aynı beceri listesi gerekmez. Yine de analizde şu alanları gözden geçirmek, kapsamı eksiksiz tutar:
- Okuryazarlık ve temel kavrayış: Araçların neyi yapıp neyi yapamadığını bilmek.
- Net talep ve doğrulama: Çıktıyı doğru istemek ve kendi uzmanlığıyla sınamak.
- Veri güvenliği ve sorumlu kullanım: Gizli bilginin ve kişisel verinin sınırlarını bilmek.
- Ajanlarla çalışma: Hangi işin insanda, hangisinin dijital çalışanda kalacağını ayırabilmek.
- Yöneticiler için yönetişim ve ölçme: Onay noktalarını belirlemek ve sonucu izlemek.
Bu alanları rol bazında haritalamak, genel kataloğa göre çok daha isabetli bir plan sağlar. Örneğin bir muhasebe ekibinde veri güvenliği ve doğrulama öne çıkarken, bir müşteri hizmetleri ekibinde net talep ve ajanlarla çalışma öncelik kazanabilir.
Beceri alanlarını tanımlarken “bilir/bilmez” ayrımından kaçının; her alan için gözlenebilir üç dört düzey belirleyin. Örneğin doğrulama becerisi için ilk düzey “çıktıyı kontrol etmek gerektiğini bilir”, ileri düzey ise “kaynağıyla karşılaştırır ve hatayı ekibe bildirir” şeklinde tarif edilebilir. Bu tür düzeyler hem ölçümü hem de eğitim içeriğinin tasarımını kolaylaştırır.
Analizi adım adım yürütmek
- İş hedeflerinden başlayın. 2027’de hangi iş sonuçlarının değişmesi gerekiyor, bunu yöneticilerle netleştirin.
- Rolleri ve görevleri listeleyin. Hangi görevlerde yapay zekâ destek verecek, hangilerinde insan kararı belirleyici kalacak?
- Mevcut düzeyi ölçün. Kısa bir anket, uygulamalı küçük bir görev ve yönetici değerlendirmesini birlikte kullanın.
- Boşlukları önceliklendirin. İş etkisi yüksek ve görece hızlı kapanabilecek boşluklara önce yönelin.
- Eğitim dışı çözümleri de düşünün. Her boşluk eğitimle kapanmaz; bazen araç erişimi, rehber doküman ya da süreç düzeltmesi gerekir.
Örneğin bir ekipte yanıt süreleri uzuyorsa ve analiz sorunun araç bilgisinden değil dağınık bir bilgi tabanından kaynaklandığını gösteriyorsa, doğru çözüm eğitim değil süreç düzeltmesidir. İyi bir analiz, eğitime ayrılacak bütçeyi koruduğu kadar, eğitimin çözemeyeceği konuları da ayıklar.
Veriyi yalnızca anketle toplamayın. Yönetici görüşmeleri, gerçek iş çıktılarından alınan örnekler ve süreç ölçümleri bir arada kullanıldığında, kendi beyanına dayalı yanıtların yanılttığı noktalar da ortaya çıkar. Çalışanların kendi düzeylerini olduğundan yüksek ya da düşük görmesi sık rastlanan bir durumdur.
Pilottan katma değere: etkiyi baştan tasarlayın
TRAI raporunun işaret ettiği yatırım getirisi disiplini eğitim için de geçerli. Ölçüm yöntemini eğitimden sonra değil, planlama aşamasında belirleyin. Kirkpatrick’in dört seviyesi bunun için uygun bir iskelet sunar: tepki, öğrenme, davranış ve sonuç. İlk seviye memnuniyeti, ikincisi öğrenileni, üçüncüsü işte değişen davranışı, dördüncüsü ise süre, kalite ya da müşteri memnuniyeti gibi iş göstergelerini yansıtır.
Tüm kuruma yaymadan önce iki ya da üç ekiple küçük bir pilot yapın. Pilot ekibinin başlangıç değerlerini kaydedin, birkaç hafta sonra aynı göstergelere yeniden bakın ve yalnızca fark yaratan içerikleri ölçeklendirin. Araçlar hızlı değiştiği için planı çeyreklik aralıklarla gözden geçirmek, yıl başında sabitlenen bir listenin yıl ortasında eskimesini engeller.
Bütçe tarafında da esnek davranın. Planın bir bölümünü yıl içinde ortaya çıkacak ihtiyaçlara ayırmak, pilot sonuçlarına göre içerik ekleyip çıkarabilmenizi sağlar. Yönetime sunacağınız planda sabit bir katalog yerine hedeflerin, göstergelerin ve gözden geçirme noktalarının yer alması hem esnekliği hem hesap verebilirliği güçlendirir.
Sonuç
2027 eğitim planı, yapay zekâ becerilerini yetkinlik haritasının içine alan ve etkisini baştan ölçmeyi planlayan bir analizle çok daha sağlam bir temele oturur. Rol bazlı beceri haritası, pilot ve çeyreklik gözden geçirme bu temelin üç ayağıdır. 2027 planınızı birlikte kurgulamak isterseniz, Fokus Yaşam Akademisi kurumunuza özel eğitim planlamasında destek olabilir.
Kurumunuza özel eğitim için talebinizi iletin, size dönüş yapalım.
Eğitim Talep Formuİlgili yazılar
Daha Hızlı Öğrenmenin 8 Yolu: Yapay Zekâ Destekli Çalışma Yöntemleri
Öğrenmek istediğiniz konuların listesi uzuyor ama zaman hep kısa mı? Daha hızlı öğrenme bugün yalnızca bir merak meselesi değil; Forbes Türkiye’nin 2026…
Öğrenme Hızı Yeni Yetkinlik: Çalışanlara Öğrenme Çevikliği Nasıl Kazandırılır?
Bilginin ömrü kısaldıkça, ne bildiğiniz kadar yeni bir şeyi ne kadar hızlı öğrenebildiğiniz de önem kazanıyor. Forbes Türkiye'nin "2026'nın iş trendleri: 10…
2026 Eğitim Bütçesi İçin Eğitim İhtiyaç Analizi: 5 Soruda Yıl Sonu Kontrolü
Aralık ayı, eğitim ve İK ekipleri için bütçe tartışmalarının yoğunlaştığı dönemdir. Yönetim “gelecek yıl eğitime ne kadar ayıralım?” diye sorduğunda elinizde yalnızca…